Od 1 lipca 2026 roku część przewoźników wykorzystujących busy o DMC 2,5-3,5 t będzie musiała stosować tachografy oraz przestrzegać przepisów dotyczących czasu jazdy i odpoczynku kierowców. Zmiana wynika z Pakietu Mobilności i obejmuje międzynarodowy transport rzeczy oraz przewozy kabotażowe wykonywane lekkimi pojazdami użytkowymi. Dla wielu firm oznacza to konieczność przebudowy sposobu planowania tras, organizacji pracy kierowców i kontroli dokumentacji związanej z czasem pracy. Z artykułu dowiesz się, czy przepis dotyczy Twojej firmy, jakie są nowe obowiązki przedsiębiorcy i co grozi za ich nieprzestrzeganie. Przeczytaj nasz wpis!

Co to jest tachograf i jakie dane zapisuje?

Tachograf to urządzenie rejestrujące aktywność kierowcy oraz parametry związane z ruchem pojazdu. System zapisuje między innymi czas jazdy, przerwy, odpoczynki, prędkość oraz momenty przekroczenia granic państw. Dane są przechowywane w pamięci urządzenia i na karcie kierowcy, a przewoźnik ma obowiązek ich archiwizacji. W praktyce tachograf pozwala kontrolować zgodność transportu z przepisami dotyczącymi czasu pracy kierowców oraz ułatwia przeprowadzanie kontroli drogowych. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o działaniu urządzenia i jego funkcjach, sprawdź artykuł: co to jest tachograf.

Nowe przepisy od 1 lipca 2026

Obowiązek stosowania tachografów w pojazdach o DMC poniżej 3,5 t został przewidziany w art. 2 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r., które dotyczy harmonizacji wybranych przepisów socjalnych w transporcie drogowym. Akt ten zmienił wcześniejsze regulacje dotyczące urządzeń rejestrujących i czasu pracy kierowców, a także uchylił rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Z przepisu wynika, że od 1 lipca 2026 roku obowiązek stosowania tachografu obejmie lekkie pojazdy użytkowe, jeżeli spełnione są poniższe warunki:

• pojazd lub zespół pojazdów, czyli bus wraz z przyczepą albo naczepą, przekracza 2,5 tony dopuszczalnej masy całkowitej,
• przewóz dotyczy rzeczy, a nie osób lub wykorzystania pojazdu wyłącznie do celów prywatnych,
• transport ma charakter międzynarodowy, czyli odbywa się pomiędzy co najmniej dwoma państwami,
• pojazd jest wykorzystywany w transporcie drogowym objętym przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
• świadczony jest kabotaż, czyli przewozy wykonywane na terytorium innego państwa po zakończeniu transportu międzynarodowego,

Nowe zasady nie obejmują przewozów krajowych wykonywanych wyłącznie na terytorium Polski, jeżeli nie są powiązane z transportem międzynarodowym lub kabotażem.

Czas jazdy, postoje i podwójna załoga – co zmienią nowe przepisy?

Wprowadzenie tachografów do busów oznacza objęcie kierowców tymi samymi ograniczeniami, które od lat obowiązują w transporcie ciężkim. Kierowca będzie mógł prowadzić pojazd maksymalnie przez 4,5 godziny bez przerwy, po czym konieczne stanie się odbycie co najmniej 45-minutowej pauzy. Dzienny czas jazdy wyniesie standardowo 9 godzin z możliwością wydłużenia do 10 godzin dwa razy w tygodniu. Znaczenie zyskają również odpoczynki dobowe i tygodniowe oraz prawidłowe planowanie postojów. W przypadku dłuższych tras część przewoźników będzie musiała stosować podwójną obsadę kierowców albo wydłużyć czas dostawy. Zmieni się również sposób wyliczania ETA, ponieważ planowanie transportu będzie wymagało uwzględnienia pauz, noclegów i ryzyka opóźnień podczas załadunku.

Terminy odczytu danych z karty kierowcy i tachografu

Przewoźnik powinien pamiętać, że samo zamontowanie urządzenia nie kończy obowiązków. Ważne jest przede wszystkim sczytywanie danych z tachografu i karty kierowcy oraz archiwizowanie ich w określonych terminach: 

• pobranie danych z karty kierowcy – co najmniej raz na 28 dni,
• pobranie danych z pamięci tachografu – co najmniej raz na 90 dni.

Obowiązki te wynikają z rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz przepisów ustawy o czasie pracy kierowców. Regularny odczyt z tachografu i karty kierowcy ułatwia wykrywanie naruszeń, przygotowanie dokumentacji do kontroli oraz ocenę, czy trasy są planowane zgodnie z limitami czasu jazdy, przerw i odpoczynków.

Ryzyko finansowe kar za naruszenia czasu pracy

Naruszenia czasu jazdy będą łatwiejsze do wykrycia podczas kontroli ITD, Policji, Straży Granicznej lub PIP. Tachograf zapisuje aktywność kierowcy, więc przekroczenie limitu, brak pauzy albo skrócony odpoczynek pozostają widoczne w danych. Taryfikator kar obejmuje m.in. brak wymaganego tachografu, manipulację urządzeniem, nieprawidłową archiwizację danych oraz brak dokumentów podczas kontroli. Sankcje mogą obciążyć kierowcę i przewoźnika, a powtarzalne naruszenia zwiększają ryzyko problemów z oceną dobrej reputacji firmy transportowej.

Od 1 lipca 2026 roku część busów wykorzystywanych w międzynarodowym transporcie rzeczy zostanie objęta obowiązkiem stosowania tachografów. Zmiana wpłynie na sposób planowania tras, organizację pracy kierowców i kalkulację kosztów przewozu. Przewoźnicy będą musieli przestrzegać limitów czasu jazdy, archiwizować dane z urządzeń i kontrolować zgodność transportu z przepisami. Jeżeli chcesz przygotować flotę do nowych wymagań, warto wcześniej przeanalizować procedury operacyjne, przeszkolić zespół i sprawdzić, czy obecny model realizacji transportu będzie zgodny z regulacjami obowiązującymi od lipca 2026 roku.